Ana Sayfa Bizi Tanıyın Bize Ulaşın


Hastadan alınan doku veya organlara ne yapılır? (Alınan dokular nasıl işlenir?)
Hastadan alınan materyal, doku parçası veya organın tümü gibi katı olabilir veya sıvı ya da sıvı içinde yüzen çok küçük parçacıklardan oluşan karışımlar tarzında iki şekilde olabilir. Katı olan materyalin işlenmesi histolojik kesitler, sıvı olan materyalin işlenmesi ise yaymalar şeklinde yapılır.
1-Histolojik kesitler ile dokunun takibi (işlenmesi): Bu yöntem ile dokudan çok ince kesitler alınır, lam adı verilen camlar üzerine konur, boyanır ve üzerine lamel adı verilen çok ince bir cam kapatılır. Lam ve lamelin birbirine yapışması niçin araya kimyasal bir madde konur. Altta lam üzerinde lamel ve arada çok ince doku içeren bu yapı preparat olarak isimlendirilir.
Histolojik kesitlerin hazırlanmasında iki temel teknik vardır. Bunlar Parafin (kalıcı) kesit ve frozen (donuk) kesittir.
a.Parafin (kalıcı) kesit: Bu teknik uzun bir zaman alır ancak dokunun incelenmesi için en iyi yöntemdir. Patoloji laboratuarına gelen organ veya dokular önce tespit solusyonuna konur. Tesbit solusyonunda bekleme dokunun boyutu ile oranlı olmak üzere değişen ( genellikle 12-24 saat) uzun saatler alır. En sık kullanılan tespit solusyonu %10’luk formalin solusyonudur. % 10’luk formalin hücrelerdeki proteinlerin  sertleşmesini ve sabitleşmesini sağlar. Yeterli ve uygun formalin tespiti biyopsi işleminin en önemli basamaklarından biridir.
 Formalin tespitinden sonra patolog gözle inceleyip, elle muayene ettiği materyalin gerekli gördüğü yerlerinden örnekler alır. Bu örnekleme bazı durumlarda materyalin tümünün örneklenmesi şeklinde olur. Alınan doku örnekleri daha sonra çeşitli solüsyonlar içeren otomatik bir makineye (doku takip cihazı) konur. Makinede dokular bir solüsyondan diğerine otomatik olarak geçerler, bu işlem yaklaşık bir gece boyunca devam eder. Bazı patoloji laboratuarlarında otomatik makine (doku takip cihazı) bulunmaz, dokular bir solüsyondan diğerine elle geçirilir. Gecelik takip sırasında dokunun içindeki su dışarı çıkar ve bunun yerine erimiş parafin (mum) girer. Ertesi gün makine içindeki dokular çıkarılır ve mum kalıpları (parafin blok) içine gömülür. Parafin bloklar içine gömülen dokudan daha sonra çok ince kesitler alma özelliğine sahip bir alet (mikrotom) yardımı ile kesitler alınır. Alınan bu kesitler preparatlar üzerine yapıştırılır.
 Preparat üzerine alınan dokuda bulunan parafin uzaklaştırılır  ve preparatlar çeşitli boyalar ile boyanır. En sık kullanılan boya Hemotoksilen Eozin boyasıdır.
b.Frozen kesit. Bu teknik ile hastadan alınan doku dakikalar içinde incelenebilir. Ancak hazırlanan dokunun kalitesi ve görüntüsü kalıcı kesit kadar iyi özellikte değildir. Dokunun detayları kalıcı kesitteki doku detayları kadar net gözlenmez bu nedenle daha kaba bir yorum yapılabilir. Ancak bu kesit acil durumlarda, örneğin ameliyat sırasında, dokudaki değişiklilerin malign veya benign olduğunun saptanması ve yapılacak ameliyatın genişliğine karar verilmesi gibi çok değerli katkılarda bulunur.
2-Yayma (Smear) Materyal sıvı veya sıvı içinden yüzen küçük parçacıklardan oluşuyor ise yayma ile incelenir. Materyal bir preparat üzerine yayılır, kurutulur veya bir sprey yardımı ile tespit edilir. Tespit edilen yaymalar daha sonra boyanır ve mikroskop altında incelenir.
Preparat nedir?
 Dokunun işlenmesi sırasında çok ince kesitler alınır, lam adı verilen camlar üzerine konur, boyanır ve üzerine lamel adı verilen çok ince bir cam kapatılır. Lam ve lamelin birbirine yapışması niçin araya kimyasal bir madde konur. Altta lam üzerinde lamel ve arada çok ince doku içeren bu yapı preparat olarak isimlendirilir.
Parafin blok nedir?
 Formalin tespitinden sonra patolog gözle inceleyip, elle muayene ettiği materyalin gerekli gördüğü yerlerinden örnekler alır. Bu örnekleme bazı durumlarda materyalin tümünün örneklenmesi şeklinde olur. Alınan doku örnekleri daha sonra çeşitli solüsyonlar içeren otomatik bir makineye (doku takip cihazı) konur. Makinede dokular bir solüsyondan diğerine otomatik olarak geçerler, yaklaşık bu işlem bir gece boyunca devam eder. Bazı patoloji laboratuarlarında otomatik makine (doku takip cihazı) bulunmaz, dokular bir solüsyondan diğerine elle geçirilir. Gecelik takip sırasında dokunun içindeki su dışarı çıkar ve bunun yerine erimiş parafin (mum) girer. Ertesi gün makine içindeki dokular çıkarılır ve mum kalıpları içine gömülür. Bu mum kalıplarına parafin blok adı verilir. Parafin blok içine gömülen dokudan kolay ve ince kesit alınmasını sağlar.
Parafin kesit nedir?
Parafin bloklar içine gömülen dokudan daha sonra çok ince kesitler alma özelliğine sahip bir alet (mikrotom) yardımı ile kesitler alınır. Alınan bu kesitlere parafin kesit adı verilir.
Patoloji raporu nedir, neleri içerir?
Patoloğun incelemesi ile ilgili bilgileri içeren yazılı dokümandır. Bu raporda hastaya ait ad-soyadı, yaş cinsiyet vb. bilgileri, tarih, materyali yollayan hekimin ve incelmeyi yapan patolog/patologların adı, birincil hekimin ön tanısı ve hastaya ait klinik bilgiler, makroskopik ve mikroskopik inceleme bulguları, patolojik tanı ve yorum bulunur.
 Patoloji raporu hastayı tedavi eden   hekimine yönelik  olarak yazılır. Bu nedenle raporda tıp eğitimi almamış kişilerin ve  hastanın anlamadığı bir çok terim bulunur. Hastayı tedavi eden hekim/ hekimler,  rapordaki bilgileri ve   bunun hastanın yaşamı ve tedavisi üzerindeki etkilerini  hastaya açıklayacaktır.
Donuk kesit (frozen section) nedir?
Ameliyat sırasında uygulanan hızlı patolojik tanı yöntemidir. Ameliyat sırasında şüpheli alandan alınan doku özel bir alette dondurulur ve çok ince kesitler alınıp  bir cam parçası (lam) üzerine  yapıştırılır. Cama alınan doku daha sonra boyanarak  hazırlanan preperat mikroskop altında patolog tarafından incelenir.
Patolog nasıl tanı koyar?
Patoloğun incelemesi biyopsi veya ameliyat materyalinin göz ve el ile incelenmesi ile başlar. Patolog bu aşamada hastalıklı alanlardan örnekler alır. Bu örneklerin bazı kimyasallar ile işlenmesini takiben dokudan alınan çok ince kesitler lam denilen cam parçaları üzerine konur. Daha sonra bunlara gerekli boyalar yapılarak mikroskopta incelenir. Mikroskop cerrahi patoloğun temel tanı aracıdır. Mikroskopik incelemede hücrelerin ve dokuların yapıları hastalık ile ilişkili değişikliklerin varlığını tespit etmek için incelenir. Normal hücre ve dokuları, normal dışı olanlardan ayırmak ve hastalıkları doğru olarak tanı koymak uzun bir eğitim ve deneyim gerektirir. Zor olgularda ya da hastalığın özelliklerine göre daha karmaşık yöntemlerin kullanılması gerekebilir.
Patolog materyali nasıl inceler? (Patolojik inceleme basamakları nelerdir)?
Patolojik incelenme makroskopik ve mikroskopik inceleme olmak üzere iki bölümde yapılır.
Makroskopik inceleme: Materyalin gözle, elle incelenmesi ve gerekli görülen alanlardan örnekler alınmasıdır. Makroskopik inceleme patolojik incelemenin birinci bölümünü oluşturur.
Mikroskopik inceleme: Makroskopik inceleme sonrası alınan doku örneklerinin mikroskop altında incelenmesidir. Bunun sonucunda patolog tanısını verir. Bazı olgularda  tanı olmayabilir  veya tanı ancak patolojik bulgular ve hastanın klinik ve diğer laboratuar bulgularının birlikte değerlendirilebilmesi ile konulabilecektir, bu durumda patolog raporunda tanı yerine yorumunu bildirir. Bazı durumlarda patolog tanı ve yorumunu birlikte bildirebilir.
Floresan in-situ hibridizasyon (FISH) nedir?
FISH bir yardımcı tanı yöntemidir. Mikroskop altında görülebilmesi için floresan ile işaretlenmiş bir gen parçasının (DNA probu) mikroskop camı (lam) üzerindeki kanser hücrelerinin DNA’sı ile birleşmesi (hibritleşmesi) esasına dayanır. Bugün patoloji uygulamaları içerisinde en çok  meme kanserinde CerbB2 (HER2) durumunun saptanması amacıyla kullanılmaktadır.
İmmünhistokimya nedir?
İmmünhistokimya bir histopatolojik tanı yöntemidir. Dokularda bulunan çeşitli maddeler, bunlara karşı geliştirilmiş olan antikorlar ile birleşebilme yeteneği taşırlar. Bu birleşme ile oluşan kompleksler bazı enzimlerin eklenmesi ile doku içerisinde görünür hale  getirilebilir.
İmmünhistokimya adı verilen bu yöntem bazı tümörlerin tipinin saptanması için, bazı iyi huylu hastalıkların kötü huylu olanlardan ayırımı için, yada bir kanserde tedavi alternatiflerini belirlemek için kullanılabilir.



adres: Cinnah Cad. 67/11 Çankaya - ANKARA
tel: 90 312 441 0496
fax:
90 312 441 0497
e-posta:
info@kesitpatoloji.com